Rajd Polski – historia najważniejszego i najbardziej prestiżowego wydarzenia w polskim motorsporcie

W dniach 24-26 lipca odbędzie się 82. Rajd Polski. Impreza po raz kolejny będzie rundą Rajdowych Mistrzostw Europy (FIA ERC). Po raz pierwszy jej bazą będą Katowice. Nasz rodzimy klasyk na przestrzeni ponad 100 lat wielokrotnie zmieniał lokalizację, odwiedzając najróżniejsze zakątki kraju. Na samym Śląsku też w przeszłości bywał, ściągając w ten region najlepszych zawodników na świecie. Oto najważniejsze momenty z historii polskiego klasyka.

Spis treści:

• Początki Rajdu Polski
• Ściganie rozlane na całe południe kraju
• Śląskie tradycje Rajdu Polski
• Garść statystyk

Rajd Polski – historia naszego klasyka

Dziś Rajd Polski nazywany jest zgodnie najważniejszą i najbardziej prestiżową imprezą w polskim motorsporcie. Jego pierwsza edycja odbyła się w 1921 roku, co czyni go drugim najstarszym organizowanym po dziś dzień rajdem po słynnym Monte Carlo (1911). Po raz pierwszy impreza odbyła się pod nazwą Raid Samochodowy i miała swoją bazę w Warszawie. Wygrał wówczas Tadeusz Heyne jadący Dodgem 30. Dalsze perypetie imprezy były różne. Były lata, w których jej organizacja nie była możliwa, jak chociażby w trakcie II Wojny Światowej. Zmagania wznowiono w 1947 roku. W kolejnych latach impreza odbywała się pod różnymi nazwami – m.in. Ogólnopolski Rajd Samochodowy.

fot. @World / Red Bull Content Pool

Dwudziesta edycja była jedną z przełomowych. Impreza miała już wówczas swoją bazę w Zakopanem. Natomiast po raz pierwszy odbyła się wtedy jako Rajd Polski i po raz pierwszy znalazła się w kalendarzu Rajdowych Mistrzostw Europy – najważniejszego wówczas cyklu rajdowego na świecie. W kolejnych latach bazą był Kraków. Wiemy, iż już w tamtym okresie impreza przejeżdżała m.in. przez Śląsk. Nie każdy ma tego świadomość, natomiast rajdy wyglądały wówczas zupełnie inaczej. W trakcie tego samego etapu zawodnicy mogli mierzyć się na próbach w Małopolsce, Śląsku oraz na Dolnym Śląsku. Baza rajdu miała tutaj mniejsze znaczenie, bo odcinki specjalne były rozgrywane niemal na całym południu kraju. Dla przykładu w 1965 roku – w piątek 6 sierpnia o godzinie 2:58 zawodnicy walczyli na odcinku Wetlina – Ustrzyki Górne w Bieszczadach. O godzinie 15:20 byli już na odcinku Malinka – Głębce na południu Śląska, aby tuż po północy dnia kolejnego ścigać się na dolnośląskich próbach, m.in. Walim – Rościszów.

Ogólnopolska rywalizacja

W 1973 roku Rajd Polski stał się częścią pierwszego, historycznego sezonu Rajdowych Mistrzostw Świata. Najlepsi kierowcy globu rywalizowali wówczas na południu naszego kraju w dniach 12-15 lipca. A więc w terminie bardzo podobnym, do tegorocznego. Absolutnie nikogo nie zdziwi fakt, iż rywalizacja odbywała się wtedy również na Śląsku. I co interesujące – w harmonogramie były m.in. odcinki Międzybrodzie – Straconka oraz w drugą stronę, Straconka – Międzybrodzie. Mowa tutaj o próbie, którą dzisiaj znamy pod nazwą Przegibek (od nazwy przełęczy na drodze Straconka – Międzybrodzie) i która znalazła się w harmonogramie 82. Rajdu Polski 2026! Jak zatem widzimy, Śląsk również ma historię bezpośrednio związaną z najważniejszym i najbardziej prestiżowym wydarzeniem motorsportowym w naszym kraju.

fot. Rajd Polski

Rok 1975 to pierwsza edycja, której bazą był Wrocław i bardzo trudne, górzyste, dolnośląskie odcinki. Później na liście miast-organizatorów pojawił się jeszcze Kraków oraz Kłodzko. Natomiast w 2005 roku rozpoczął się szutrowy etap tej historii, a bazę przeniesiono do Mikołajek. Właśnie na Mazurach rozegrano 20 poprzednich edycji naszego rodzimego klasyka. Natomiast w 2026 roku nadeszła pora na kolejną zmianę. Rajd Polski powraca do swoich korzeni, a więc na asfalt. Powraca tam, gdzie w przeszłości bywał już wielokrotnie, czyli na Śląsk, a jego nową bazą są Katowice.

Rajd Polski – garść statystyk

Kto najczęściej wygrywał Rajd Polski? Liderem w tej klasyfikacji jest Sobiesław Zasada z czterema triumfami. Natomiast w tym roku wynik ten wyrównać może Kajetan Kajetanowicz, który do tej pory zwyciężał trzykrotnie – tyle samo, co Robert Droogmans, Krzysztof Hołowczyc oraz Antonio Zanini. Zasada najczęściej stawał też na podium polskiego klasyka – aż dziewięciokrotnie. Co interesujące – dosyć daleko w tej klasyfikacji jest Kajetanowicz. Jego trzy triumfy to jednocześnie… jedyne trzy miejsca na podium. Więcej w tej statystyce mają chociażby Leszek Kuzaj oraz Miko Marczyk – po cztery edycje zakończone na podium.

fot. @World / Red Bull Content Pool

Jeśli chodzi o liczbę startów, najwięcej w Rajdzie Polski ma ich Marek Ryndak – aż 28. Wydaje się, iż w czołówce jedynym zawodnikiem, który mógłby poprawić swoją statystykę, jest Grzegorz Grzyb. On w polskim klasyku startował 19 razy i zajmuje pod tym względem trzecie miejsce – za Ryndakiem oraz Krzysztofem Hołowczycem. Natomiast popularny Hołek ma na swoim koncie najwięcej wygranych odcinków specjalnych w Rajdzie Polski – aż 76. Hołowczyc przewodzi również w innej ciekawej statystyce – jest bowiem najstarszym zwycięzcą rajdu w historii. W 2005 roku wygrywając imprezę miał dokładnie 43 lata i 8 dni. Najmłodszym zwycięzcą jest z kolei Nikołaj Griazin. On triumfując w 2018 roku miał 20 lat, 11 miesięcy i 16 dni. Choć pewnie nie jest to najbardziej realistyczny scenariusz, jedna z tych statystyk może być w tym roku wymazana. Starsi niż Hołowczyc w momencie ostatniego triumfu są dziś chociażby Kajetan Kajetanowicz, czy Jarosław Szeja. Młodszy od Griazina jest na przykład Adrian Rzeźnik.

Zdjęcie główne: @World / Red Bull Content Pool