W F1 zarządzanie energią stanie się kluczem do sukcesu. Co oznacza Lift and coast oraz super-clipping i jak je rozpoznać? Jak nazywają się nowe tryby aktywnej aerodynamiki i dodatkowy zastrzyk mocy z silnika elektrycznego? Kiedy i gdzie można je stosować? Wszystko co musisz wiedzieć przed nowym sezonem. Proste i krótkie wyjaśnienie!
Zarządzanie energią elektryczną to zmartwienie głównie kierowców i inżynierów, ale może stać się też problematyczne dla kibiców. Podstawowe pojęcia warto więc znać, aby lepiej rozumieć to, co dzieje się na torze. A będzie się działo dużo i to już od pierwszego wyścigu w sezonie. Tor Albert Park w Melbourne jest ekstremalnie mało sprzyjający ładowaniu baterii. Zaczynajmy!
Lift and coast zwana pieszczotliwie LICO to metoda polegająca na wcześniejszym odpuszczaniu gazu na końcu prostej przed punktem hamowania (lift), aby dojechać (coast) do zakrętu bez przyspieszania. Pozwala to nieco schłodzić bolid, zaoszczędzić paliwo, ale co ważniejsze – zaoszczędzić energię elektryczną i nieco naładować baterię. Efektywność ładowania baterii nie jest przy tym szczególnie duża. Lift and coast widać i słychać doskonale oglądając onboardy. Obroty spadają, samochód zwalnia, a na panelu nie widać wciśniętego ani gazu, ani hamulca. To właśnie lift nad coast.
Super-clipping to moment, w którym jednostka napędowa z pełną mocą odzyskuje z energię elektryczną, choćby mimo pełnego wciskania gazu przez kierowcę. MGU-K generuje wtedy opór o mocy 250 kW (maksymalna wartość aktualnie dopuszczana regulaminem), a cała odzyskana energia wykorzystywana jest do ładowania baterii. W efekcie prędkość samochodu pozbawionego wsparcia silnika elektrycznego zaczyna spadać.
Po czym w praktyce poznać, iż mamy do czynienia z super-clippingiem? Po pierwsze, klasyczna sytuacja na końcu prostej. Kierowca ma wciśnięty gaz do spodu a prędkość bolidu się stale zmniejsza. To oznaka tego, iż baterie się wyładowały, a system przeszedł w tryb odzyskiwania energii (super-clipping może być jednak stosowany także w zakrętach i właśnie to budzi największe kontrowersje). Po drugie: migające czerwone lampki z tyłu bolidu. Mają za zadanie ostrzegać kierowców będących z tyłu, iż bolid przed nimi może jechać wolniej, ponieważ nie dysponuje pełną mocą i jest w trybie odzyskiwania energii. Super clippingiem kierowca może zarządzać pośrednio, poprzez wybranie odpowiedniego trybu pracy jednostki napędowej.
Różnica między dwoma pojęciami jest więc prosta. W przypadku LICO kierowca celowo odpuszcza wcześniej gaz, a przy super-clippingu trzyma gaz do dechy, ale prędkość bolidu i tak spada, ponieważ MGU-K przeszło w całości na odzyskiwanie energii i nie wspiera pracy silnika elektrycznego.
W dalszym ciągu najbardziej efektywnych sposobem na ładowanie baterii jest hamowanie. Wtedy MGU-H może odzyskiwać choćby 350 kW.
Od 2026 roku do Formuły 1 weszły w życie całkowicie nowe regulaminy. Wprowadzona została aktywna aerodynamika oraz specjalne funkcje umożliwiające wykorzystanie dodatkowej mocy z silnika elektrycznego. Oto najważniejsze nazwy i opisy systemów.
Aktywna aerodynamika oznacza ruchome płaty przedniego i tylnego skrzydła, które mają za zadanie zwiększać lub zmniejszać opór i docisk aerodynamiczny, zależnie od aktywowanej opcji. Aktywna aerodynamika działa w dwóch trybach:
- „CORNER MODE” – generuje wysoki docisk. Bolidy domyśle mają włączony właśnie taki tryb. Głównie stosowany do jazdy w zakrętach.
- „STRAIGHT MODE” – generuje niższy opór powietrza i niższy docisk, poprzez otworzenie klap na przednim i tylnym skrzydle. Straight Mode może być aktywowany przez kierowcę tylko na wyznaczonych, prostych odcinkach toru. Po wyjechaniu ze strefy umożliwiającej korzystanie z tego trybu lub rozpoczęciu hamowania, bolid wróci automatycznie do trybu „corner mode”.
BOOST MODE to funkcja, która daje dodatkową moc z silnika elektrycznego niezależnie od miejsca na torze. Idealne do obrony lub ataku. Aktywuje się ją przyciskiem na kierownicy.
OVERTAKE MODE – to z kolei dodatkowa moc z silnika elektrycznego, która może być wykorzystana na dystansie całego okrążenia, jeżeli w strefie detekcji bolid znajduje się sekundę lub mniej przed innym samochodem.
W praktyce zarówno BOOST MODE oraz OVERTAKE MODE będą działać tylko wtedy, gdy w baterii będzie zmagazynowana wystarczająca ilość energii elektrycznej.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami ze świata motorsportu, obserwuj serwis RALLY and RACE w Wiadomościach Google.
